Dit is iets wat niemand je vertelt voor je eerste ontmoeting met een manta: de techniek die je het dichtst bij een manta brengt, is het tegenovergestelde van wat je instinct je vertelt te doen.
Elke impuls zal zijn om naar hen toe te zwemmen, naar beneden te duiken, om bij te blijven. Mantas spelen daarop in door moeiteloos buiten bereik te glijden. De zwemmers bij wie ze terugkomen zijn degenen die roerloos over het oppervlak zweven, met hun gezicht naar beneden, nauwelijks in beweging. Die stilte leest als niet bedreigend. Soms leest het als interessant. En af en toe komt er een manta van onderaf en komt zo dichtbij voorbij dat je bijna je hand kunt reiken — maar dat doe je niet, want als je ze aanraakt, wordt het beschermende slijm op hun huid verwijderd, en omdat je op het moment dat je er bent de betovering toch verbroken hebt.
Je hoeft geen sterke zwemmer te zijn. Je moet je comfortabel genoeg voelen in de oceaan zodat je je mentale energie niet besteedt aan het beheersen van angst. Eenvoudig snorkelen — met je gezicht naar beneden zweven, rustig ademen door een snorkel, vinnen dragen — is de hele vaardigheidsset. Als je eerder in een baai of zwembad hebt gesnorkeld, heb je wat dit vereist.
Het belangrijkste is geduld. Manta-ontmoetingen vinden niet altijd onmiddellijk plaats. Soms ben je twintig minuten in het water voordat er iets aankomt. De mensen die de beste ontmoetingen krijgen, zijn degenen die kunnen wachten zonder te friemelen.
Een manta zien voeren is een van de meer bijzondere dingen die je in de oceaan kunt zien. Ze gebruiken hun kopvinnen — de hoornachtige structuren aan weerszijden van hun mond — om planktonrijk water naar binnen te leiden terwijl ze zwemmen. Wanneer plankton geconcentreerd is, maken ze tonrollen, waarbij ze continu door hetzelfde stuk water lopen om er herhaaldelijk doorheen te gaan. Op plaatsen zoals Hanifaru Bay op de Malediven zie je tijdens het hoogseizoen tientallen manta's dit tegelijkertijd doen, terwijl ze door elkaar heen spiralen in wat lijkt op een slow-motion choreografie.
Schoonmaakstations zijn anders. Manta's zweven bijna roerloos boven een koraalstructuur terwijl kleine lipvissen en andere schonere vissen parasieten verwijderen. Op deze stations zijn ze bijzonder toegankelijk: ze blijven minuten achter elkaar op één plek, soms veel langer, terwijl de schoonmaak plaatsvindt. Dit zijn de ontmoetingen waarbij een manta er gewoon zal zijn, op ooghoogte, zolang je bereid bent om naast hem te zweven.
Een goed passend masker is het allerbelangrijkste onderdeel van de uitrusting. Een masker dat lekt of beslaat — vooral in zout water — maakt van een buitengewone ontmoeting een frustrerende ervaring. Als je een eigen masker hebt, neem dat dan mee. Als je huurt, test het dan goed voordat je op de boot stapt. Een wetsuit van 3 mm is geschikt voor de meeste tropische manta-bestemmingen. Vinnen voor volledige voeten zijn gemakkelijker te hanteren dan een open hiel om te snorkelen. Geen flitsfotografie — dit veroorzaakt stress en tijdelijke flitsblindheid bij de dieren, en operators op verantwoordelijke locaties zullen u vragen om de camera hoe dan ook uit te schakelen.
Houd je positie vast. Houd je vinnen stil of gebruik langzame, brede trappen in plaats van snelle, ondiepe trappen. Adem langzaam — deels omdat het je kalmeert, en deels omdat het geluid van snelle ademhaling door een snorkel hoorbaar is voor de dieren. Houd je armen tegen je lichaam in plaats van uitgestrekt. Laat de ontmoeting naar je toe komen in plaats van hem na te jagen.
De manta's die terugcirkelen voor een tweede pas cirkelen bijna altijd terug naar een snorkelaar die hen niet probeerde te volgen. Dat is geen techniek. Het is gewoon wat er gebeurt als je ze de keuze geeft.
